Mindful, wat is dat eigenlijk? Een lesje uit China

Het viel me op toen ik afgelopen week de zoveelste oproep las om m’n telefoon mindful in te richten. Wat is dat mindful eigenlijk? Wat zou ik eigenlijk bereiken door deze tips te volgen?
*** Tussen twee haakjes: de tips zijn grotendeels best zinnig en komen overeen met het mindfulness bootcamp van Tristan Harris waarover ik al eerder berichtte en sindsdien ook heb toegepast op mijn telefoon. Voor mij heeft het gezorgd voor een veel kalmere, meer doelgerichte omgang met m’n telefoon. Interessant om eens uit te proberen wat het voor jou doet. Ok…back to the argument ***
mindfull-tech
Het is tekenend dat er in stukken zoals bovenstaande wordt opgeroepen tot mindfulness, zonder te definiëren wat dit eigenlijk inhoudt. Of dat het al snel op één hoop wordt gegooid met productiviteit: minder je aandacht laten afleiden zodat je meer werk kunt verzetten. Terwijl goed kunnen werken belangrijk voor me is, maar niet als enige waarde geldt in mijn leven. Ik wil bijvoorbeeld ook m’n leven kunnen delen met mensen die belangrijk voor me zijn, en daarin speelt digitaal contact met m’n vrienden en familie een belangrijke rol.
In elk geval, een aantal decennia geleden werd het boeddhisme hier razend populair, wat leidde tot de introductie van allerlei op het boeddhisme geïnspireerde initiatieven: meditatie, mindfulness, retraites. Maar in die introductie is veel van de oorspronkelijke concepten verloren gegaan. Mindfulness is een van oorsprong boeddhistische oefening die gebaseerd is op de gedachte dat je onthecht en zonder te oordelen naar de wereld en naar elk moment kijkt, zodat je nergens meer last van hebt.
Mindfulness wordt tegenwoordig alom bejubeld als een populaire techniek om kalmte en rust te vinden in ons hectisch bestaan. Maar zo schrijven Michael Puett en Christine Gross-Loh in ‘De weg – Wat Chinese filosofen ons over het goede leven leren’ dit is niet alleen een verkeerde interpretatie van mindfulness, maar ook nog eens een riskante: ferm gegrond in het Westerse individualiteitsdenken.
“Maar mindfulness was bedoeld om het Zelf af te breken. Het boeddhisme is een leer die het Zelf ontkent, en boeddhistische oefeningen zijn er in hun algemeenheid op gericht om het idee los te laten dat er zoiets bestaat als een individueel zelf. Veel van deze aspecten zijn echter terzijde geschoven en in plaats daarvan is het boeddhisme vaak ten onrechte voorgesteld als een manier om naar binnen te kijken en het zelf te omarmen. Het is ontaard in een exotische vorm van zelfhulp: de leer die het zelf ontkent wordt gebruikt om mensen een beter gevoel over zichzelf te geven.”
Mindfulness in de oorspronkelijke betekenis is dus niet zozeer een concept dat wordt gebruikt om in het zelf te dalen, maar om het zelf te OVERSTIJGEN. Puett en Gross-Loh vinden dan ook dat we niet zozeer onthechting nodig hebben, maar eerder een actieve betrokkenheid.
“Maar je ontwikkelt je niet door je terug te trekken uit de wereld en te mediteren. Het vredige gevoel dat je dan eventjes hebt, verdwijnt toch weer zodra je met de buitenwereld in aanraking komt. Door juist naar buiten te kijken en de interactie met jezelf en de ander te verbeteren, kun je als mens verbeteren.”
En dat lijkt me een zinvollere definitie van ‘mindful met m’n telefoon omgaan’.
Dit bericht komt uit m’n wekelijkse nieuwsbrief ‘CTRL, ALT, DELETE’ waarin ik elke week onderzoek hoe we een betere relatie kunnen krijgen met onze tech. Herontwerp van ons tech én van onszelf: hoe doe je dat? Ook de nieuwsbrief ontvangen? Schrijf je hier in.

Een kwaliteitsmerk voor gezonde technologie: Time well spent

Als er één denker belangrijk is in de beweging rondom het herontwerpen van de technologie waarmee we ons omringen, is het wel Tristan Harris. Hij is in dienst bij Google als ethiekfilosoof en vliegt ondertussen de wereld over om zijn ‘Time well spent’ beweging te promoten: technologie moet ons van dienst zijn om onze tijd goed te besteden in plaats van onze aandacht te claimen.
time-spent-well
Ik schreef al eerder over hem in het stuk ‘Technologie is een slechte meester’. Journalist Bianca Bosker schreef voor The Atlantic een prachtig portret over hem onder de al even prachtige titel ‘The binge breaker.’ Dit is wat Harris wil:
He argues that technology should help us set boundaries. This could be achieved by, for example, an inbox that asks how much time we want to dedicate to email, then gently reminds us when we’ve exceeded our quota. Technology should give us the ability to see where our time goes, so we can make informed decisions—imagine your phone alerting you when you’ve unlocked it for the 14th time in an hour.
Harris’ ultieme doel is om een Time Well Spent certificaat te creëren, een kwaliteitslabel zoals nu ook voor bijvoorbeeld duurzame vis bestaat. Hij wil consumenten de keus kunnen geven tussen fast food en gezonde technologie, ook al betaal je daar dan wat meer voor:
As with organic vegetables, it’s possible that the first generation of Time Well Spent software might be available at a premium price, to make up for lost advertising dollars. “Would you pay $7 a month for a version of Facebook that was built entirely to empower you to live your life?,” Harris says. “I think a lot of people would pay for that.”
Hij heeft al een shortlist gemaakt van apps die volgens hem het Time Well Spent label zouden verdienen.
Pocket, Calendly, and f.lux, which, respectively, saves articles for future reading, lets people book empty slots on an individual’s calendar to streamline the process of scheduling meetings, and aims to improve sleep quality by adding a pinkish cast to the circadian-rhythm-disrupting blue light of screens.
Maar uiteindelijk gaat het erom dat we ZELF bepalen welke waarden onze technologie moet hebben om ons te kunnen dienen. Wat vind jij ‘time well spent’? Om dit alvast een kick-start te kunnen geven, schreef Harris dit Mindfullness-Bootcamp voor je smartphone
Dit bericht komt uit m’n wekelijkse nieuwsbrief ‘CTRL, ALT, DELETE’ waarin ik elke week onderzoek hoe we een betere relatie kunnen krijgen met onze tech. Herontwerp van ons tech én van onszelf: hoe doe je dat? Ook de nieuwsbrief ontvangen? Schrijf je hier in.

We leven in een gigantisch Las Vegas door onze tech

Ken je het rattenexperiment van psycholoog B.F. Skinner? Een hongerige rat zit in een kooi met een hefboom erin. Als de rat op de hefboom drukt, krijgt ie voedsel. Waar de rat in het begin natuurlijk per toeval eens over die hefboom struikelde, leerde ie al vrij snel de werking ervan. Als de beloning constant was, drukte de rat op den duur alleen nog maar op de hefboom als ie hongerig was. Maar als hij niet zeker was van de uitkomst – de ene keer kwam er wel voedsel uit, de andere keer niet – dan bleef hij maar drukken. Iets wat Skinner psychologische verslaving door een variabel beloningssysteem noemde.
skinner
Jij bent die rat. Bovenstaande is precies hoe Facebook werkt. Of Snapchat. Of email. Of Twitter. Je weet niet wat voor beloning je krijgt, en daarom zit je maar de hele tijd te refreshen.
Dit is maar één van de principes van het behavioural/persuasive design dat achter onze technologie zit. Meer kun je lezen in het stuk ‘The scientists who make apps addictive.
Antropoloog Natascha Dow Schüll stelt dan ook aan de hand van haar study ‘Addiction by Design’ naar de verslavende werking van gokken in Las Vegas, dat onze dagelijkse leefwereld zo veranderd is in een gigantisch Las Vegas. We vallen van de ene in de andere trance. Sterker nog: hele verdienmodellen worden gemaakt op het succes van deze trances. En als er één les te trekken is uit gokken: ‘the house always wins’.
Kijktip: De Tegenlicht aflevering ‘What makes you click’ van 25 september

Dit bericht komt uit m’n wekelijkse nieuwsbrief ‘Curated Culture’ waar ik elke week de laatste berichten rondom ‘future affairs’ naar je opstuur: wat zijn dé technologische ontwikkelingen die jouw toekomst gaan bepalen? Elke zaterdagochtend de nieuwsbrief ontvangen? Schrijf je hier in

Technologie is een slechte meester

Deze briljante cartoon van Manu Cornet vat eigenlijk dit stuk van Tristan Harris (voormalig productfilosoof bij Google) samen. Maar lees het vooral toch, want het is werkelijk een mindblowing essay, vooral z’n eerste punt.
Slave master tech
Daarin gaat Harris namelijk in op hoe technologie onze keuzevrijheid beperkt, zonder dat we dat doorhebben. We lopen ons maar druk te maken om privacy en data, maar ondertussen staan er veel grotere zaken op het spel. Wat het ontwerp van onze dagelijkse tech – de apps die we gebruiken, je browser, je email, het ontwerp van je mobiele telefoon – namelijk doet, is ons een voorgekauwde maaltijd voorschotelen. Een maaltje dat helemaal uitgekookt is op de bedrijfsmatige doelen die technologiebedrijven hebben, in plaats van onze normen en waarden en de doelen die wij onszelf stellen in het leven. Kortom: we eten dag in, dag uit eigenlijk een snotterig maaltje waar we geen enkele brandstof uithalen en dat ons zelfs veel ontneemt.