Hoe algoritmen magie terugbrengen in de wereld

We koersen steeds meer aan op een wereld waarin we een radartje zijn verbonden met allerlei apparaten die actief tegen ons praten, ons feedback geven en ons ook beter weten te lezen. Wat doet dat met ons?

Filosoof Haroon Sheikh heeft hier een interessante visie op. Deze wereld vol ‘pratende’ apparaten zal ons gevoelsmatig terugbrengen naar een tijd waarin magie en bijgeloof nog aan de orde van de dag waren en onze ervaring van de werkelijkheid inkleurden, schrijft hij in de NRC van 23 november.

Dat gebeurt op drie manieren:

Het wordt steeds zichtbaarder hoe jij met de wereld verbonden bent

“Wij gaan ervan uit dat wij los staan van de wereld om ons heen, dat wij een eigenheid hebben die on-scheidbaar (‘in-dividuum’) is. Binnen in ons hebben wij een privéruimte, afgesloten voor de buitenwereld”, schrijft Sheikh. Maar momenteel worden door technologie steeds meer zaken meetbaar gemaakt, waardoor deze strikte scheiding tussen jou en de buitenwereld verbroken wordt. Als je kunt berekenen hoeveel impact jouw weekendje Barcelona heeft op het milieu, dan wordt het lastiger om je los te zien van de wereld. En Sheikh schetst zelfs een voorbeeld dat nóg verder gaat:

Stel, in een trein zit een man luid te telefoneren. Bij tien mensen in de coupé levert dat – meetbare – irritatie op. Omdat ze geïrriteerd zijn, krijgen die mensen bij thuiskomst ruzie.

Wat als zelfs de kleinste impact van ons gedrag meetbaar – en dus zichtbaar- wordt?

bron: Unsplash

We snappen er steeds minder van, de wereld wordt een mysterie

Bovendien, zo stelt Sheikh, ontwikkelen algoritmes zich razendsnel om steeds complexere verbindingen tussen zaken te leggen. Zo kunnen verbindingen ontstaan tussen zaken die voor ons onlogisch zijn op het eerste gezicht. Sheikh geeft het voorbeeld dat een algoritme je bijvoorbeeld kan aanraden om toch voor huis B te kiezen in plaats van huis A, omdat het berekend heeft dat je in huis B een grotere kans hebt om ouder te worden.

Wat doet dat met ons, dat we onze keuzes gaan maken op gevoelsmatig ‘onlogische’ adviezen van algoritmes waarvan we de berekening niet snappen of zelfs onzichtbaar voor ons blijft? En bovendien: doordat algoritmes complexere berekeningen kunnen maken, en steeds meer zaken meetbaar worden, zoals gezondheid, succes en geluk, zullen algoritmes je dan ook ‘betere’ adviezen kunnen geven. Een huis koop je dus niet alleen op de investeringswaarde, maar ook op berekeningen over je gezondheid om in deze buurt te wonen, of wat de reisafstand doet met succes op je werk. Deze combinatie van deze twee dingen zorgt volgens Sheikh ervoor dat steeds meer dingen als mysterieus gaan aanvoelen en alsof we volgens bijgeloof handelen:

In de toekomst zullen steeds complexere correlaties worden gevonden. Handelingen worden dan aanbevolen op basis van associaties met succes, liefde, gezondheid. Daar zit een rationele calculatie achter, maar omdat we deze niet kennen, zijn we geneigd dit te beschouwen als ‘geluk’ of ‘ongeluk’ en gaan we handelen uit bijgeloof.

Apparaten krijgen een bezielde aanwezigheid

En wat nu als de slimme apparaten echt stemmen krijgen waarmee we conserveren? Dat je smart home een persoonlijkheid krijgt, en jij zelfs een vriendschappelijke band ermee? Het is immers een stuk gezelliger thuiskomen na een rotdag op het werk als er iemand thuis is, die je verwelkomt, heeft gezorgd voor een gezellige sfeer en die even voor je zorgt door warm eten klaar te hebben staan, je op sleeptouw te nemen met een fijne filmsuggestie en ervoor zorgt dat je aandacht lekker afgeleidt wordt waardoor je kunt opladen. Het is niet eens zo ingewikkeld voor een smart home om dat voor je te kunnen doen.

Je huis, maar ook allerlei apparaten op straat, op je werk, in een cafeetje, overal waar je bent, gaan een levendige aanwezigheid krijgen, anticiperend en reagerend op jou. Dat doet Sheikh denken aan een animistisch wereldbeeld, waarin mensen geloven dat dingen zoals stenen of een boom een ziel hadden. Een bezielde aanwezigheid, iets dat in Oosterse filosofie wel gebruikelijk, maar in het Westelijke rationele wereldbeeld niet.

Interessante techtrend: Aural Augmented Reality

Vorig jaar haalde ik in m’n nieuwsbrief ook al het designbureau FROG aan met hun 15 voorspellingen voor 2016. Hun voorspellingen waren toen erg leuk, maar soms nogal far-fetched (bijvoorbeeld filmrecensies die zouden worden geschreven door je hartslag te meten). Dus voor 2017 zijn ze ietwat dichter bij de realiteit gebleven. In het kader van deze nieuwsbrief vind ik twee voorspellingen erg interessant:
  • Dat technologie steeds meer in je omgeving gaat zitten (hallo Internet of Things) is niet nieuw; wel dat deze tech-omgevingen dan mogelijk met elkaar kunnen gaan communiceren om op deze manier zo goed mogelijk voor ‘hun mensen’ te kunnen gaan zorgen. FROG geeft het voorbeeld van een zelfrijdende auto die ervoor kan zorgen dat bij een aanrijding van achteren de stoplichten van het kruispunt op rood komen te staan, zodat er niet nog meer ongelukken gebeuren. En zo kan ik me nog meer tech-omgevingen voorstellen die interessant zijn om aan elkaar te schakelen. Wat gaat dit opleveren? Een verzorgende tech-wereld die ruimte laat om onze aandacht te besteden aan zaken die écht belangrijk voor ons zijn? Zeker is in elk geval dat onze technologie hier misschien al klaar voor is, maar de beveiliging ervan nog lang niet

frog-augmented-audio

  • Weet je nog dat ik schreef over hoe cyborgantropoloog Amber Case pleit voor ambient awareness: technologie die in plaats van ons overvolle visuele blikveld, gebruik gaat maken van onze andere zintuigen om met ons te communiceren? Nou, de ontwikkeling van Audio User Interface (zoals FROG het proces beschrijft waarbij notificaties via je oren binnen gaan stromen) zou hiervoor wel eens interessant kunnen zijn (of een regelrechte nachtmerrie als ze het niet gaan afstemmen op een relatieve schaal van aandacht) . WIRED heeft het trouwens in hun vooruitblik van techtrends over Aural Augmented Reality waarmee ‘real-time’ bijvoorbeeld een vertaling van het Japans naar Nederlands kan plaatsvinden of je jezelf een perfecte gitaarpartij à la Slash hoort spelen terwijl je loopt te stuntelen. Maar buiten deze ‘trucjes’ kun je het ook gebruiken om geluiden uit te filteren, je aandacht te focussen en zo meer mindful te zijn volgens de voorstanders van AAR.

Dit bericht komt uit m’n wekelijkse nieuwsbrief ‘CTRL, ALT, DELETE’ waarin ik elke week onderzoek hoe we een betere relatie kunnen krijgen met onze tech. Herontwerp van ons tech én van onszelf: hoe doe je dat? Ook de nieuwsbrief ontvangen? Schrijf je hier in.

Amber Case: Meer technologie voor een kalmere omgeving

Deze week presenteer ik jullie het werk van iemand met zo ongeveer de tofste jobtitle ter wereld: Amber Case, CYBORG ANTROPOLOOG.
Case is bij het grote publiek bekend door haar TEDtalk ‘We are all cyborgs now’, maar concentreert zich in haar laatste boek uit 2015 op calm technology. Een term die al in 1996 (!!) gemunt werd door Mark Weiser en John Seely Brown in een werkelijk visionair – zeker achteraf bekeken – wetenschappelijk artikel ‘The coming of age of Calm Technology’. Case neemt in haar boek dan ook veel van hun ideeën over bij het formuleren van haar ontwerpprincipes voor kalme tech.
Haar punt? Om een betere relatie met onze technologie te krijgen, moeten we juist MEER technologie toelaten in ons leven. Maar dan uiteraard wel veel slimmere technologie die ook weet wanneer ie z’n mond moet houden (en dat is trouwens ook een goede tip voor relaties tussen mensen…).
fluitketel

Meer technologie voor een kalmere omgeving

Voila, hier is dan hét perfecte voorbeeld van een kalme technologie volgens Case. De fluitketel die alleen fluit wanneer ie je nodig heeft en waar je verder weinig aandacht aan hoeft te besteden. Bovendien maakt hij niet gebruik van visuele cues om je aandacht te trekken, zoals de meeste tech, maar van haptische signalen om gebruik te maken van je andere zintuigen.
Of je nu gebruik maakt van visuele of haptische cues, we moeten toe naar een staat van ‘ambient awareness’.
Ambient awareness is not a different kind of notification; it is a principle that says, when possible, load things into the environment so that all of the attention doesn’t need to be constantly checking for a state change.
Want denk eens na over dit nachtmerrie-scenario:
a smartphone sends the same notification when:
• your Mom sends you a text that your Dad is going to the hospital
• the video game that you played once has a free gift available
• you matched on Tinder (congratulations!)
Now imagine the coming world of Trillions, where you also receive notifications from:
• the refrigerator, because the water filter needs to be changed
• the apartment door, because your roommate just got home from work
• the DVR, because AMC just released another Walking Dead spinoff
• the remote control, because the batteries are running low
Dat is wel even slikken nietwaar? Dus hoe meer onze omgeving uit slimmere tech gaat bestaan, hoe meer we onze omgeving moeten gaan inzetten bij het bewaken van onze aandacht.
En dat betekent dus volgens Case dat als je meer aandacht wil overhouden, je juist MEER technologie nodig hebt, dan minder. Maar dan wel technologie die voornamelijk op je secundaire niveaus van aandacht werkt:
[for a] “more natural” future: imagine living in an absolutely fluid and intelligent environment, where technology can anticipate our gestures and our actions, in order to facilitate them, without any interfaces, apps, or remote controls.
trust-vertrouwen

Kalme tech vereist absolute betrouwbaarheid

Wat Case schetst voor kalme technologie, is dus technologie die ontzettend dicht op je huid zit, een omgeving die vol zit met tech. Soms letterlijk in een wearable die waarschuwt wanneer je te weinig gelopen hebt, soms in je omgeving zoals een lampje bij je voordeur dat geel oplicht wanneer kans op regen is zodat je een paraplu mee kan nemen. Om dit te laten werken, moet de kalme tech voldoen aan twee voorwaarden:
  • * Het moet absoluut persoonlijk zijn. Ik persoonlijk heb bijvoorbeeld totaal geen behoefte om te weten hoeveel ik gelopen heb op een dag, terwijl dat voor een vriend die voor een marathon aan het trainen is, overeenkomt met één van zijn belangrijkste doelen. En ik hoef eigenlijk nooit een notificatie te krijgen van wanneer vrienden in mijn buurt zijn, terwijl anderen dat weer heel fijn vinden. Kalme tech is technologie die je precies zó persoonlijk kunt instellen dat het smooth sailing is, anders kweek je alsnog geen vertrouwensrelatie.
  • * Met Artificial Intelligence kan er volgens Case een grote slag worden gemaakt in het creëren van een kalmere relatie met technologie. Maar dat betekent dus dat er heel veel persoonlijke data in gaan zitten.
 “This means relinquishing personal information—passwords, credit card numbers, activity tracking data, browsing histories, calendars—so the system can make and execute informed decisions on your behalf. ”
En laten we wel wezen, de meeste technologie is gewoon nog zo lek als een mandje. Dus (privacy)veilige technologie is niet alleen een belangrijk doel op zich, maar ook onmisbaar in het creëren van kalme technologie.
Dit bericht komt uit m’n wekelijkse nieuwsbrief ‘CTRL, ALT, DELETE’ waarin ik elke week onderzoek hoe we een betere relatie kunnen krijgen met onze tech. Herontwerp van ons tech én van onszelf: hoe doe je dat? Ook de nieuwsbrief ontvangen? Schrijf je hier in.

Het Internet of Things kijkt niet verder dan de korte termijn

Mijn kantoor is een smart house, waar je vanuit je auto alvast de verwarming aan kunt zetten en op je telefoon kunt zien of de deuren wel op slot zijn. Charmant concept, alleen is er zo vaak iets mis met de aansturing ervan waardoor ik de werknemers van het domotica-bedrijf al bij voornaam ken. De grijns van m’n baas als ik weer eens het grapje maak dat ik liever een knopjes-huis zou hebben wordt steeds iets pijnlijker.
Nu steeds meer zaken in onze dagelijkse leefomgeving op het internet zullen worden aangesloten – het Internet of Things – wordt de vraag steeds belangrijker: waarop sluiten we dit eigenlijk aan? Wat is dit Internet of Things? En vooral: hoe werkt het op lange termijn, zeg 20 jaar?
Iot
Degene achter The Internet of Shit’, een twitteraccount over alle waardeloze dingen die we aansluiten op het internet, heeft een blog geschreven waarin hij z’n zorgen uit over hoe we veel te afhankelijk worden van een systeem dat nog alleen op korte termijn denkt. Twee citaten:
“Firstly, that company could cut support for older devices — turn off the servers that keep those old thermostats running, or simply change the endpoint it connects to so it doesn’t function anymore. Alternatively, the new owner could try to monetize you further by selling what your thermostat knows about you to an advertiser.”
“What we really need from those building the Internet of Things is commitment. Companies should step up and guarantee the longevity of their products, no matter the cost or bind it might put them in. […] Unfortunately so far nobody’s made any such claim. No promises that your Nest, Sonos, Philips Hue, or Amazon Echo will work any longer than Myspace was in fashion, and that’s the biggest concern. When everything’s connected and nobody’s responsible for the consequences, what happens?”
Dit bericht komt uit m’n wekelijkse nieuwsbrief ‘Curated Culture’ waar ik elke week de laatste berichten rondom ‘future affairs’ naar je opstuur: wat zijn dé technologische ontwikkelingen die jouw toekomst gaan bepalen? Elke zaterdagochtend de nieuwsbrief ontvangen? Schrijf je hier in

Wie is de baas in huis? Jij of de thermostaat?

Ok, je mag al misschien ruzie hebben met je huisgenoot over de warmteregeling in huis. Maar daar komt binnenkort een derde medespeler bij: de thermostaat zelf. Want dat is het gevaar van slimme apparaten stelt Reinier de Graaf van het bekende architectenbureau OMA in deze column: een verschuiving van controle.

Thermostat

 

Je thermostaat, toilet, ramen (maar denk ook op stadsniveau aan verkeers- en weersensoren) zijn ontworpen om onze gedragspatronen te meten, en deze te vertalen in een automatisch patroon dat de wereld om ons heen reguleert zodat deze perfect op onze wensen ingesteld raakt. Maar als onze patronen eenmaal zijn vastgelegd en onze omgeving volgens deze vaste regels reageert: hoeveel bewegingsvrijheid hebben wij dan nog eigenlijk? Creëren we met slimme apparaten niet onbewust een dwangbuis?

Dit bericht komt uit m’n wekelijkse nieuwsbrief ‘Curated Culture’ waar ik elke week de laatste berichten rondom ‘future affairs’ naar je opstuur: wat zijn dé technologiche ontwikkelingen die jouw toekomst gaan bepalen? Elke zaterdagochtend de nieuwsbrief ontvangen? Schrijf je hier in

 

Als je tampon aan het internet gekoppeld is, wie weet dat dan?

Ok, hier zie je dus gewoon een USB-stick. Maar er is echt onlangs een patent op aangevraagd: een tampon die aan het internet gekoppeld is zodat jij een appje kunt krijgen wanneer deze verzadigd is en vervangen moet worden. Of dit ontwerp er daadwerkelijk komt is nog maar de vraag (tjsa..). Maar ondertussen zijn er al genoeg zaken die op het internet aangesloten zijn: auto’s, gloeilampen, zwembaden, T-shirts, schoenen, koelkasten, koffiemokken, toiletten, deuren, alarmsystemen, thermostaten, etc. En dat is een gegeven waar we als de wiedeweerga over na moeten denken, stelt Dimitri Tokmetzis. Want weet jij welke data je koffiemok genereert en misschien wel doorstuurt? Een waar schrikbeeld is het stuk dat Tokmetzis aanhaalt over een onderzoeker die eens de 46pagina lange privacy overeenkomst van z’n nieuwe Samsung tv ging lezen en erachter kwam dat deze niet alleen bijhield waar, wanneer, hoe en voor hoe lang hij tv keek, maar via de microfoon ook gesprekken opnam, zelfs als de tv niet aanstond…

tampon-flash-drive

Dit bericht komt uit m’n wekelijkse nieuwsbrief ‘Curated Culture’ waar ik elke week de laatste berichten rondom ‘future affairs’ naar je opstuur: wat zijn dé technologische ontwikkelingen die jouw toekomst gaan bepalen? Elke zaterdagochtend de nieuwsbrief ontvangen? Schrijf je hier in

5 #5

Het concept? 5 tips voor artikelen, boeken of lezingen die in mijn opinie ‘timeless and timely’ zijn. Zaken die het waard zijn om even een slowweb momentje in te lassen in het hectische bestaan waarin alles op tweetspeed moet en blogjes maximaal 400 woorden mogen bevatten.

In deze editie: Ellis Hamburger schetst een nieuwe generatie die niet meer geïnteresseerd is in Facebook maar haar heil zoekt in andere platforms, Maria Popova pleit voor de stem van de ‘celebrator’ ipv de ‘criticus’ door middel van cureren, Umair Haque waarschuwt voor het gevaar van oversimplicitatie in TED-denken, Matthijs Bouw en Michiel de Lange betogen dat een smart city ook altijd een social city zou moeten zijn, en Woodrow Hartzorg en Evan Selinger geven een meer genuanceerd antwoord op de Just Quit! respons van het Facebook-dilemma.

SLowweb

Continue reading

5 #4

Het concept? 5 tips voor artikelen, boeken of lezingen die in mijn opinie ‘timeless and timely’ zijn. Zaken die het waard zijn om even een slowweb momentje in te lassen in het hectische bestaan waarin alles op tweetspeed moet en blogjes maximaal 400 woorden mogen bevatten.

In deze editie: Evgeny Morozov stelt dat het slimmer maken van apparaten weinig zin heeft als we niet eerst bedenken wat ‘slim’ in dient te houden, Tracy Metz beschrijft hoe digitale middelen ons idee van wat een stad is veranderen, Rob Wijnberg nieuwste boek werpt een kritische blik op één van meest onbekritiseerde maatschappelijk mechanismen: het nieuws, Ashutosh Jogalekar bevraagt of een genie nog wel kan bestaan in de huidige tijd en Robert Caraway waarschuwt voor de illusie van objectiviteit in de analyse van big data.

SLowweb

Foto: Getty

Continue reading