Performance of identity in fashion

Issey Miyake - Pleats Please

Issey Miyake – Pleats Please

 

De Performance van Identiteit door Mode – Subjectiviteit als Deleuzeaanse Vouw

Identiteit is een onderwerp dat hoog op de agenda staat in de huidige maatschappij, waar door het verdwijnen door postmoderne invloeden van dominante instituten en ideologieën, identiteit niet langer meer als een vaststaand gegeven beschouwd kan worden. Identiteit is iets geworden dat uiterst gefragmenteerd en vloeibaar is. Deze postmoderne veranderingen hebben geleid tot een zogenaamde ‘performative turn’ in het theoretische discours: het alledaagse leven wordt gezien als een podium waarop een optreden wordt opgevoerd. Identiteit moet in deze visie geconstrueerd worden en de mogelijkheden voor deze maakbaarheid liggen in de handen van het individu: identiteit als een performance.

Rei Kawakubo – Dress Becomes Body Becomes Dress

Rei Kawakubo – Dress Becomes Body Becomes Dress

In deze performance van identiteit, is mode steeds belangrijker geworden. Mode biedt dagelijkse middelen om met de performance van identiteit te spelen en experimenteren. Hierdoor biedt de performance van identiteit door mode een diversiteit aan vrijheden om de vloeibaarheid van de postmoderne samenleving uit te oefenen.

Hoewel mode in potentie de middelen biedt om te experimenteren met de creatie van vloeibare identiteit zijn er ook vele standaarden, codes en conventies die nauw met mode en haar hedendaagse (commerciële) visuele cultuur zijn verbonden. Deze vaste identiteiten bevriezen het potentieel voor een vloeibare identiteit. In de avant-garde mode echter, zijn er vele voorbeelden die zich afkeren van dit discours van representationeel denken en het gerelateerde traditionele authentieke, essentiële subject. Deze tegenperformances in mode bewijzen de performative power van mode in het construeren van identiteit: de mach om identiteit weer in beweging te brengen.

Om deze performatieve kracht te onthullen is het nodig om een non-representationeel discours te adopteren. Ik heb de het concept ‘de vouw (fold)’ van de Franse filosoof Gilles Deleuze gebruikt om een vruchtbare analyse-methode te generen. De vouw als connectie tussen het binnen en buiten, lijkt het performance discours naadloos te passen, daagt uit tot het doordenken van subjectiviteit, stimuleert om vrij te breken van vaste identiteit en zet identiteit in beweging.

Hussein Chalayan – Remote Control Dress

Hussein Chalayan – Remote Control Dress

In mijn afstudeerscriptie heb ik 6 voorbeelden van performatieve mode geanalyseeerd die elk de notie van traditionele identiteit uitdagen:

  • mode als identiteitsassemblage – Viktor&Rolf – Show
  • mode als nomadische identiteit – Issey Miyake – Pleats Please
  • wegbreken van het standaard lichaam – Martin Margiela – Tailors Dummy
  • een alternatieve relatie aanbieden met het afwijken van de norm – Rei Kawakubo – Dress Becomes Body Becomes Dress          
  • experimenteren met twee belangrijke factoren in het vormen van identiteit: de contexten van tijd en ruimte – Hussein Chalayan – Remote Control Dress en Martin Margiela – Collection Zero    

Lees hier het hele onderzoek: The Fold in Fashion – Sanne van der Beek