Waarom dubbeltjes nooit kwartjes worden

Wat als het nooit mogelijk is om een meer eerlijke samenleving te creëren omdat je sociaal-economische positie al vastligt bij je geboorte? Ik schreef voor Stadsleven ‘De oneerlijke stad’ een blog over de verborgen oneerlijkheid van deze tijd: je genen.

Oneerlijkheid, een thema dat sinds een jaar hoog op de economische agenda staat én in de media flink wordt bediscussieerd. Het ene na het andere baanbrekende werk over verdeling van inkomsten en vermogen verschijnt – de Franse econoom Thomas Piketty wordt inmiddels als rockster betiteld door TegenlichtWaar eerst de overtuiging heerste dat de vrije markt iedereen geeft waar hij/zij recht op heeft, wijzen nu vele rapporten en onderzoeken van de Wereldbank, het IMF en de OESO op de gevaren van ongelijkheid. En ook op het niveau van de stad wordt druk getwist over wat oneerlijkheid en daarmee eerlijkheid in zou houden: van woningmarkt, tot etnische ongelijkheid, tot zzpers die benadeeld zouden worden, tot een groeiende digitale kloof die mogelijk tot ongelijkheid leidt. 

Hoewel de discussie dus al flink op gang gekomen is, blijven er oneerlijkheden die zich zover onder het oppervlakte afspelen dat ze buiten beeld blijven, terwijl ze grote invloed hebben. Zo blijkt waar je wiegje heeft gestaan belangrijker dan we denken. Privilege is het woord dat je niet mag zeggen – zeker niet in een land als Nederland waar je de burgemeester vrolijk bij z’n voornaam begroet als ie langsfietst-  maar wél speelt.

Waar je wiegje staat bepaalt je succes in het leven

De laatste weken circuleert de strip On a plate. A short story about privilege van Thomas Morris op het internet waarin hij op pijnlijke wijze duidelijk wordt dat het gezin waarin je geboren bent en de kansen die uit deze sociaal-economische positie voortvloeien van veel grotere invloed zijn dan met hard werken van jezelf of je ouders jezelf omhoog proberen te krijgen op de maatschappelijke ladder.

On a Plate. Thomas Morrs

Fragment uit ‘On a plate. A short story about privilege’. Lees de complete strip hier: http://deadstate.org/youll-never-see-privilege-the-same-way-again-after-looking-at-this-comic/

Continue reading

Hoe bouwen we een eerlijker stad? – Manifest Ewald Engelen

De huidige stad blijkt gebouwd op verschillen. In Stadsleven ‘De oneerlijke stad’ onderzoeken we waar de oneerlijkheden van deze tijd zitten. Financieel geograaf Ewald Engelen schreef samen met Sukhdev Johal, Angelo Salento en Karel Williams een manifest voor het bouwen van een eerlijker stad. Voor Stadsleven vatte ik z’n manifest samen. 

Dat de huidige stad gebouwd is op ongelijkheid mag duidelijk zijn, maar hoe creëer je een eerlijke stad? Aan die vraag wagen Ewald Engelen, Sukhdev Johal, Angela Salento en Karel Williams zich in een manifest dat in september 2014 in The Guardian werd gepubliceerd en later in De Correspondent verscheen. Om een meer eerlijke stad te realiseren moeten er volgens de heren twee zaken worden aangepakt: de huidige beeldtaal rondom de stad veranderen die draait om concurrentie met andere steden in plaats van het toegankelijk maken van stedelijke infrastructuur voor alle inwoners en een grondige wijziging in financieel beleid: stop met het fixeren op herverdelingsproblemen, maar richt je op een fundamentele herorganisatie van stedelijke economie zodat deze zich kan richten op ‘sociale zaken’.

Still uit animatiefilm 'The Just City' van The Lifelong Friendship Society
Still uit animatiefilm ‘The Just City’ van The Lifelong Friendship Society

Continue reading

Kunst in de stad – Interviews Amsterdams Fonds voor de Kunst

In opdracht voor het jaarverslag 2014 van het Amsterdams Fonds voor de Kunst interviewde ik Erik Holterhues (hoofd cultuur Triodos Bank, blz 49), Katherine Watson (directeur European Cultural Foundation, blz 14), Emmy Ferbeek (hoofd Collectie Stadsarchief, blz 36), Ineke Brunt (adviseur kunst Ymere, blz 20), Roel van de Weijer (zakelijk leider Cinecrowd, blz 31) en Naima Bouchtaoui (projectleider Bureau Broedplaatsen, blz 42) over de rol van kunst in de stad.

Lees hier alle interviews: AFK Jaarverslag 2014

afk_jaarverslag2014_voorpagina.0x600

De nacht in ander licht: bijzondere nachtfotografie

Stadsleven ‘After Dark’ onderzoekt de stad bij nacht. De mysterie van de nacht geeft vaak kans om zaken, letterlijk, in ander licht te zien. Voor Stadsleven ‘After Dark’ schreef ik een column over hoe de drie fotografen Anne-Laure Maison, Thierry Cohen en Paulo Frusco de nacht op een bijzondere manier tonen.

De nachtelijke voyeur

De vraag wat mensen doen in de privacy van hun eigen huis oefent onbedwingbare aantrekkingskracht op vele mensen. Dit onschuldig voyeurisme wordt niets meer gevoed dan wanneer je door een stad bij avond een wandelingetje maakt. Het is verbazingwekkend hoe weinig mensen, in elk geval in Nederland, op hebben met het dichttrekken van hun gordijnen.  Zo kun je rustig observeren hoe mensen hun avond doorbrengen, waarbij het veelvuldig voorkomend zachtblauwe schijnsel van de vele schermpjes dit overigens tot een enigzins saai uniform beeld maakt. De Franse fotograaf Anne-Laure Maison – what’s in a name? – fotografeerde deze doorkijkjes op z’n wandelingen door New York, Amsterdam, Parijs en Praag en groepeerde ze op stylische wijze in collages tegen een zwarte achtergrond: Tableaux d’Intimités. Hiermee worden de doorkijkjes weer een beeld op zichzelf, een huis met vele ramen waarbinnen mensen zich veilig voelen in de privacy van hun eigen huis.

Tableaux d'Intimités - Anne-Laure Maison

Tableaux d’Intimités – Anne-Laure Maison

 

 

Continue reading

24uurs stad: uitgaan in de wasserette en altijd verse bloemen

Voor Stadsleven ‘After Dark’ schreef ik een column over de 24uurs stad. Een stad waar 24 uur per dag voorzieningen open zijn kan tegemoet komen aan de behoeftes van een groeiende groep mensen voor wie de dag ook niet meer van 9-5 loopt. Het nachtelijk aanbod van de 24uurs stad blijkt steeds diverser te worden.

In het rapport ‘We never close’ met succesvolle voorbeelden uit internationale context dat urban onderzoeker Sara Spoelstra heeft geschreven ter inspiratie voor het 24uurs vergunningen programma van de Gemeente Amsterdam wordt een beeld geschetst van een succesvolle 24uurs stad:

Een 24-uursritme behelst veel meer dan bars en clubs. Haast net zo belangrijk zijn de vele flankerende voorzieningen als supermarkten, fitnessgelegenheden en een goed openbaar vervoersnetwerk. De overlap die plaatsvindt tussen deze voorzieningen maakt een stad 24/7. Denk aan de bakker die ’s ochtends open gaat op het moment dat de tegenover gelegen club haar deuren sluit.

Uitgaan in de wasserette

Eén trend die in het rapport ‘We never close’ wordt geschetst is het mixen van taken, die afgerond moet worden ter afsluiting van de werkdag, met de nodige ontspanning. Zo openen zich steeds meer zogenaamde wasserette-cafées die zorgen voor een lekker kopje koffie tijdens het wachten. In 2010 opende de eerste ‘Laundromat in München en in 2012 werd deze combinatie van uitgaan en de was doen zelfs doorgetrokken tot een Wasbar‘ in Gent. Het onlangs geopende Bubble&Stitch in Amsterdam biedt weliswaar geen bar of lekkere koffie, maar wel de mogelijkheid om op elk uur van de dag je vuile was te dumpen in een kluisje, per app aan te geven wanneer je deze graag klaar wilt hebben en op te halen wanneer je wilt.

Wasbar - Gent

Wasbar – Gent

Continue reading

Driehoekjes en vierkantjes verklaren hoe segregatie tot stand komt

Segregatie is een term die helaas nog niets aan kracht heeft ingeboet. Scheiding op basis van ras, klasse of zelfs sekse is een feit. Maar hoe komt dit eigenlijk tot stand en belangrijker: hoe kan dit verandert worden?

Het spel ‘Parabel of the Polygons is gebaseerd op de theorie van Thomas Schelling die verklaart hoe een buurt verdeeld kan raken. Het gaat uit van de volgende regel:

Polygon1

Continue reading

Het ongemak van publieke ruimte

Voor Stadsleven De Stad door Andere Ogenschreef ik een blog over het werk van Wardie Hellendoorn, Lidewij Kalfsterman en Philip Lüsch dat toont hoe ongemakkelijk de omgang met elkaar in stedelijke publieke ruimte kan zijn.

De publieke ruimte is van iedereen. Maar: je komt er ook iedereen tegen. De Ander komt opeens wel erg dichtbij. Soms zelfs voorbij de afstand van 1,2 meter, wat de maatstaf is voor je persoonlijke ruimte. Omgang met elkaar in de stedelijke publieke ruimte kan daardoor knap ongemakkelijk zijn. Het werk van Wardie Hellendoorn, Lidewij Kalfsterman en Philip Lüsch toont dit ongemak.

Public space: the river of life…where we come together.

Een gevleugelde uitspraak van de urbanist, socioloog en zelfverklaard mensenkijker William H. Whyte die met zijn beroemde onderzoek ‘The Street Life Project (gestart in 1969, later verfilmd tot The Social Life of Small Urban Spaces – the streetcorner’) als één van de eersten daadwerkelijk observeerde hoe publieke ruimte nu écht werkt. Wanneer gaan mensen met elkaar in gesprek? Hoe verplaatsen voetgangers zich op een plein? Wat doen mensen eigenlijk in een park? (Hint: ‘The number one activity is people looking at other people’).

The girlwatchers - The Social Life of Small Urban Spaces - William H. Whyte

The girlwatchers – The Social Life of Small Urban Spaces – William H. Whyte

De omgang met elkaar in stedelijke publieke ruimte blijkt een onderwerp te zijn dat hedendaagse jonge ontwerpers en fotografen in nog steeds enorm fascineert. Het notitieboekje mag dan wel ingewisseld zijn voor een fototoestel of filmcamera, de nieuwsgierige en opmerkzame blik blijft.

Continue reading

Ambacht als burgerschap – Richard Sennett

De socioloog Richard Sennett beschreef in 2009 in zijn boek The Craftsman hoe ambacht steeds meer in belang zal toenemen in onze samenleving en waardevolle kennis en vaardigheden met zich meebrengt voor het besturen ervan. Voor  Stadsleven ‘Made Here’ schreef ik een blog over deze ambacht als nieuw burgerschap.

Niels Helmink - Shopkeepers - Maison Hoeboer, 2004

Niels Helmink – Shopkeepers – Maison Hoeboer, 2004

Continue reading