Waarom Apple onze redder zou kunnen zijn

Ik schreef al eerder over Tristan Harris, voormalig tech-ethicus bij Google en nu vooral ons geweten-op-pootjes over hoe onze technologie nu onevenredig veel van onze aandacht opslurpt. Hier lees je de nieuwsbrief Een kwaliteitskeurmerk voor technologie terug.
Maar nu las ik laatst een prachtig interview van Wired met hem – en is onlangs een tweede TEDtalk die hij hield online gekomen – waarin Harris zijn ideeën helderder verwoordt dan ooit en ook nieuwe ideeën te berde brengt. Kortom, een mooie aanvulling op m’n eerdere nieuwsbrief en zeker leesvoer dat je gelezen moet hebben. Ik vis de belangrijkste punten er voor je uit.

Dit stuk is onderdeel van de serie CTRL, ALT, DELETE: tech/me waarin ik de ideeën van interessante denkers deel over hoe we een betere relatie kunnen opbouwen met onze technologie. Herontwerp van onszelf en technologie: hoe doe je dat?

We hebben een designrenaissance nodig

Harris maakt zich zorgen. Grote zorgen. Onze technologie slurpt nu onevenredig veel aandacht van ons op voor zaken waar wij niet eens echt in geïnteresseerd zijn, maar die eerder vallen onder het kopje ‘winst voor techbedrijven’. Wat er volgens hem dan ook nodig is, is een revolutie op drie punten: we moeten bewuster worden van hoe technologie onze aandacht wegslurpt, we moeten onze technologie herontwerpen zodat deze niet meer aandacht opeist dan nodig is en wij beter kunnen kiezen waar onze aandacht naar toegaat, en als laatste: we moeten een alternatief voor de aandachtseconomie vinden.
Laten we het eerst even hebben over de designrenaissance in de woorden van Harris. Hij streeft daarmee twee zaken na. Als eerste wil hij dat onze technologie zo wordt ontworpen dat deze niet meer inspeelt op onze kwetsbaarheden (bijv. onze voortdurende honger naar iets nieuws), maar dat we ons beter kunnen wapenen en zelf kunnen controleren waar onze aandacht naartoe gaat. Hoe kun je een notificatie-systeem ontwerpen dat jou dient i.p.v. zorgt voor ’notification-fatigue waarbij zowel gebruiker als bedrijven niet zijn gediend? Ik schreef al eerder over de slimme suggesties die Rohan Gunatillake (de ontwerper van de meditatie-app Buddify) en cyborg-antropoloog Amber Case hiervoor bijvoorbeeld doen. Zie hierboven een afbeelding van een mogelijke oplossing uit het manifest van Gunatillake.
Hoe dan ook, volgens Harris is er veel mogelijk in het herontwerpen van onze technologie om kalmere technologie te creëren met een focus waarin de gebruiker centraal staat. Maar dat is niet genoeg.

Slaap is grootste concurrent van Netflix. En dat is goed.

Maar denken we alleen over hoe onze smartphone moet worden herontworpen om onze aandachtslekken tegen te gaan, dan schieten we tekort. Dan ben je alleen maar bezig met je te wapenen tegen aandachtsslurpers in plaats van je af te vragen waar jij eigenlijk je aandacht naartoe wilt laten gaan. We hebben een holistische kijk nodig op onze relatie met onze smartphone. De CEO van Netflix kreeg in april een storm van kritiek over zich heen toen hij stelde: ’Netflix biggest competition? Sleep’, maar dat is eigenlijk wel hoe we moeten denken volgens Harris.
Je hebt één zakje tijd per dag, en al die tijdknikkers kun je maar één keer uitgeven. Het is dus zaak om alles waar je nu tijd aan besteedt eens tegen elkaar af te zetten. Slaap je liever 8 uur per nacht, of geef je daarvan graag 1 uur weg om je favoriete serie te kijken, of om nog even door te kunnen werken? Wil je je werk zo snel mogelijk gedaan krijgen, of lever je graag wat van je productiviteit in om met je vrienden te kunnen appen of grappige filmpjes te kunnen kijken op Facebook?
Kortom: waar word je gelukkig van?
Harris heeft een onderzoek met de app Moment opgezet die je telefoongebruik bijhoudt, waaruit blijkt welke apps je happy maken en welke niet. En dat blijkt geen zwart-wit kwestie te zijn. Ook apps als Netflix of Facebook zijn niet inherent slecht, maar kunnen in de juiste mate (overall veel minder dan ons huidige gebruik) wel voor geluk zorgen, zoals je in de afbeelding hierboven kunt zien.
Om technologie te creëren die ons dient in ‘Time Well Spent’ (tevens de naam van het techkeurmerk dat Harris wil instellen), moet onze technologie dus eigenlijk meer van ons weten dan nu het geval is. Het moet onze doelen, onze waarden in ons leven leren kennen en z’n plek daarin weten. Kortom: onze technologie moet onze grenzen leren kennen.
Hoe word ik het meest happy van Youtubevideo’s kijken? Op een moment dat ik daar tijd voor heb en het me niet in de problemen brengt met andere doelen voor die dag, in beperkte mate, zeg maximaal een uur. En ik wil vooral niet dat Youtube op m’n pad komt op momenten waarop ik kwetsbaar ben, zoals wanneer ik aan een moeilijk project werk waarbij ik toch al een gerede kans op uitstelgedrag heb, of wanneer ik naar bed ga (iets dat ik saai vind en waarbij ik makkelijk afgeleid kan worden door iets dat ook maar enigszins spannend lijkt).
What we want to do is block those moments that hijack your mind in ways you regret, and replace them with a different timeline—what you would have wanted to have happened instead. The resource we’re conserving is time.
Een ander voorbeeld dat Harris geeft is hoe technologie inspeelt op je kwetsbare momenten en hoe dat anders kan. Stel je voor dat je je eenzaam voelt, en daarom Facebook opent:
You open up Facebook. And in that moment, the designers in the control room want to schedule exactly one thing, which is to maximize how much time you spend on the screen. Now, instead, imagine if those designers created a different timeline that was the easiest way, using all of their data, to actually help you get out with the people that you care about? […]

And imagine instead that there was another button there saying, what would be most time well spent for you? And you click “host a dinner.” And right there underneath the item it said, “Who wants to RSVP for the dinner? […]

So imagine we’re running, like, a find and replace on all of the timelines that are currently steering us towards more and more screen time persuasively and replacing all of those timelines with what do we want in our lives.

Onderscheid maken tussen goede/slechte manipulatie

Dat betekent niet alleen dat onze technologie meer over ons moet weten (en natuurlijk: daarvoor is allereerst meer zelfkennis nodig) en dat we betere opties krijgen om onze keuzes af te bakenen in onze technologie. Maar dat betekent ook – hoe paradoxaal ook – dat je misschien soms ook juist je controle overlevert aan je smartphone.
Harris is namelijk niet persé tegen het ‘hijacking of our brains’, mits het maar op onze voorwaarden gaat. Verleiding, nudging, overreding…het overkomt je elke dag, en niet alleen door je technologie.
It’s just that the premise in the war for attention is that it’s going to get better and better at steering us toward its goals, not ours. We might enjoy the thing it persuades us to do, which makes us feel like we made the choice ourselves.
Maar al deze soorten ‘persuasion’ – de goede soort die onze doelen dient, en de slechte soort die andermans doelen dient – worden nu op één hoop gegooid. Hierdoor ontstaat een onredelijke angst tegenover de invloed van technologie. En dus hebben we eigenlijk nieuwe handvaten – en met name een nieuwe taal – nodig om een onderscheid te maken tussen ethische en onethische manipulatie. Iets waar Harris zich voor gaat inzetten:
[…] “manipulate” versus “direct” versus “seduce” versus “persuade.” We throw around the words like they refer to the same thing. We need formal definitions of what makes up a persuasive transaction that you want in your life and what makes up something that is nefarious or wrong. And we need a whole new language for that. That is one of the things that I plan to convene a workshop on in the next six months, bringing together basically the leading thinkers on this problem.

Waarom Apple onze redder zou kunnen zijn

Goed, dan het laatste punt waar Harris voor pleit: een vervanger zoeken voor de aandachtseconomie. Dit is iets dat onontbeerlijk is, om ook maar enigzins in termen van een designrevolutie te kunnen denken.
Why is Facebook promoting a comment box and Like button in the first place? Were the designers thinking about what’s the best way for humankind to have conversations about controversial topics? No. They don’t get to ask that question. The only question they get to ask is, “What will get people to engage the most on the platform?”
Nu verwacht Harris van de kant van ‘aandachts’-bedrijven zoals Facebook, Snapchat of Netflix waarvan het verdienmodel is gebaseerd op zoveel mogelijk van je aandacht trekken niet veel heil. (Ik schreef overigens eerder over hoe Nir Eyal het hierover niet met hem eens is). Maar hij heeft goede hoop voor ‘platform’-bedrijven zoals Apple en Google die het daadwerkelijke ontwerp maken van de diensten en apparaten die tussen ons en de websites en apps instaan, die onze aandacht willen.
Platform companies, like urban planners, design the balance between what people need and what businesses need. And Apple and Google can design our devices to better defend the freedom of our minds – so long as we demand it.
Hun businessmodel steunt namelijk niet op onze aandacht en bovendien: ze maken de regels:
They set the currency of competition, which is currently attention and engagement. App stores rank things based on their success in number of downloads or how much they get used. Imagine if instead they said, “We’re going to change the currency” They could move it from the current race to the bottom to creating a race to the top for what most helps people with different parts of their lives. I think they’re in an incredible position to do that.
En Apple is natuurlijk in charge over hoe de infrastructuur van je telefoon eruit ziet. Hoeveel controle je hebt over je notificaties, of hoe je beginscherm eruit ziet. Nu is het zo dat dit vrij democratisch is ingesteld: het is een vrijstaat waarin alle apps die aandacht van je willen – van Netflix en Facebook tot Google Maps en je meditatieapp – gewoon het hardst kunnen gillen. Maar stel je voor dat er beleid wordt opgesteld in ‘attention city’:
Imagine if there were zoning laws. So they could set up zoning lines in the attention city that they run and separate your morning from your evening from your on-the-go moments of screen time. So when you wake up, you’d see a morning home screen, in which things compete to help you wake up, which could include there being nothing on there at all. It’s like the stores are closed until 10 am, just like back in the old days. […]

Right now, you don’t have a way to set that up. And there’s no way for there to be a marketplace of alternatives—alternative home screens or notification rules. So this is actually a way in which Apple could either do a really good job themselves or enable a marketplace of competing alternatives so that people could set up these zones, and we could figure out what would really work best for people.