Tech-tegelwijsheid: Verbeter technologie, begin bij jezelf

Goed, het tijdperk van ongebeiteld techno-optimisme ligt inmiddels wel achter ons. We zijn ons te zeer bewust van alle machtssystemen en ongewenste effecten van onze technologie om nog naïef te kunnen geloven in de democratiserende werking van social media, om maar een voorbeeld te noemen.
better-world
Maar de assumptie dat je met goede tech de wereld kunt verbeteren, blijft vaak doorschemeren bij de opkomst van een nieuwe technologie. Naast het feit dat het natuurlijk een uiterst fijne gedachte is, ligt er een andere oorzaak aan dit soort verborgen denken ten grondslag. Namelijk: technologie wordt nog te weinig aan ONS gekoppeld.
We trappen vaak in de val van ‘solutionism’ om de mooie term van tech-criticus Evgeny Morozov te gebruiken uit zijn boek ‘To save everything, click here. The folly of technological solutionism’ , omdat we technologie als een neutraal gegeven beschouwen, een tool om iets te produceren of een probleem op te lossen, in plaats van een extensie van de menselijke waardencontexten waarbinnen ze opereert. Als je dat laatste wél meeneemt, dan kun je zo zien waarom ‘giving people a new media platform cannot ‘solve’ the ‘problem’ of civic apathy if the platform’s affordances and values are shaped by the same political conditions as the problem.’ En dat is meteen ook de reden van de andere fout in het solutionism-denken: iedereen beschouwen als identiek, waardoor de (uit)werking van een technologie gelijk zou zijn.
Kortom: het wordt de hoogste tijd om in het denken over technologie bij onszelf te starten. Shannon Vallor, professor filosofie, trekt dit zelfs nog verder door in haar boek ‘Technology and the Virtues’, dat net uit is. We moeten onszelf beter leren kennen, weten wat onze normen en waarden zijn én wat deze nog waard zijn in de huidige tech-tijd, en daar onze technologie aan afmeten. Zo kom je er pas achter welke technologie je in je leven wilt, op welke manier en hoe onze technologie ons kan verrijken. We moeten kortom een ‘techno-morele waardenethiek’ gaan bedrijven:
It is not technologies themselves that determine whether or not we flourish socially, but rather the habits, skills, and virtues we have cultivated, with or without their help. Once we acquire those habits, skills, and virtues, we are not only better able to avoid harm in new social media environments, we are able to use new media in ways that further enrich our well-being. [….] without technomoral virtues, we will lack the ability to determine individually or collectively which goals and means of surveillance are wise and worth pursuing.
Dit bericht komt uit m’n wekelijkse nieuwsbrief ‘CTRL, ALT, DELETE’ waarin ik elke week onderzoek hoe we een betere relatie kunnen krijgen met onze tech. Herontwerp van ons tech én van onszelf: hoe doe je dat? Ook de nieuwsbrief ontvangen? Schrijf je hier in.