3 armen en 4 benen: de mens als bouwpakket

Wat is de mens? Als er één vraag is die technologische ontwikkelingen oproepen is het dat wel? Als we organen kunnen 3Dprinten, lichaamsdelen kunnen vervangen door protheses en onszelf zelfs meer kracht of snelheid kunnen geven door exoskeletten, hoe belangrijk is ons lichaam dan nog voor ons menszijn? Als we onze emoties kunnen reguleren of zelfs kunnen opwekken door een pil waardoor we in een permanente gelukzalige staat van bewustzijn kunnen leven –  zoals te zien is in één van de afleveringen van het tv-programma De volmaakte mens waarin Bas Heijne de mens van de toekomst onderzoekt – moeten we onze emoties dan nog rekenen tot iets essentieel menselijks? Als artificial intelligence werkelijk een bepaalde denkkracht gaat bezitten zoals gevreesd wordt in de film Ex Machina,, én we deze zelfs een bepaalde moraal aangeleerd krijgen, waardoor je robot niet opeens je kat ook als voedsel gaat beschouwen omdat het in de categorie ‘vlees’ valt: wat is dan nog de mens?

The Modular Body - Floris Kaayk

The Modular Body – Floris Kaayk

De mens als bouwpakket: The modular body

‘The modular body’ van kunstenaar Floris Kaayk stelt deze gedachtegang weer verder op de proef. Als we apparaten modulair kunnen maken – in delen met een bepaalde functie kunnen verdelen die apart van elkaar kunnen worden toegevoegd, weggelaten of vervangen – waarom kunnen we dat dan niet doen bij het menselijk lichaam nu we lichaamsdelen kunnen 3Dprinten? En als het lichaam op te delen is in aparte modules, waarom zou je dan nog gebonden blijven aan z’n huidige vorm?

4 armen voor kantoorwerk, extra longen voor sport

Voor kantoorwerk is het immers toch veel handiger om 4 armen te hebben waardoor je dubbel zoveel werk kunt verrichten en het potje squash ‘s avonds wordt ook uitdagender als je een extra long toevoegt en een paar armen en benen inplugt die wat gespierder zijn. En als je na een lange dag eindelijk in bed ligt, wat meer heb je dan nodig dan je hersenen, longen en hart modules voor een goede nachtrust? Als je modules in elkaar prikt met een hoop armen, benen, een romp en een hart waardoor ze wel leven maar geen intelligentie bezitten, zijn ze dan nog menselijk? En als deze modulaire wezens toevallig door hun extra armen en benen wel hard kunnen werken, zou je ze dan zonder scrupules als werkslaven mogen inzetten?

Tussen fictie en wetenschap

The Modular Body bestaat uit 50 korte video’s die video internet verspreiden, zoals bovenstaande video waarin in een röntgenbeeld te zien is hoe modules worden aangesloten op elkaar. Het project van Kaayk is fictief en bedoeld om een complex onderwerp als biotechnologie en de ethische dilemma’s die hiermee gepaard gaan bij een groot publiek onder de aandacht te brengen. Maar er zit een scherp randje aan, want Kaayk baseert z’n bevindingen immers op technologie die nu al bestaat en betrekt ook wetenschappers bij z’n project om bijvoorbeeld te onderzoeken hoe je de bloedbanen geschikt kunt maken voor een modulair in-priksysteem.