Alleen praten over de smart city doet een slimme stad tekort

Denk niet in smart cities, maar in smart urbanism, stelt Maarten Hajer, directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving in z’n nieuwste boek ‘Smart about Cities. Visualising the challenge for 21st century urbanism’.

We vergeten de stad in ‘smart city’

Het denken over smart cities vindt nu plaats in een te klein discours waar de grote veelomvattende top down plannen van ICT bedrijven staan tegenover de bottom up benadering van burgerbewegingen stelt Hajer:

In policy and politics, we see how ‘smart cities’ are often taken to be a set of devices, proposals and instruments that could be adopted, installed and operated. Policymakers see it as a programme, opening up space for big corporations, such as IBM, Cisco or Siemens, to sell tech solutions that address real and urgent problems, such as those related to health and aing, traffic congestion and environmental quality. Typically, this proposition is then critized from a ‘bottom up’ perspective, focusing on ‘smart citizens’ and open platforms. Here, the debate risks getting caught in a dichotomy where a priori value preferences predict contributions and outcomes.

Wat in de discussie rondom de smart city vreemd genoeg buiten beschouwing blijft, is de stad zelf. De technologie wordt als uitgangspunt genomen, in plaats van de stad zelf en hoe we in mensen deze stedelijke omgeving vormgegeven willen hebben.

smartaboutcities

Hierdoor ontstaat er een tunnelblik waarin een belangrijke dimensie wordt vergeten: de historie van welke dingen er in het verleden wel of niet hebben gewerkt bij het plannen en leven in steden:

It seems as if we have forgotten that the promise of great efficiency dividend like now is echoed by smart city programs was made before. Twentieth century planning was dominated by the discourse on the modern, ‘functional’ city. It promised a healthy urban life for all, with free flowing traffic and, using the future technology of nuclear energy, electricity that would be ‘too cheap to meter’. Considering smart cities we are excited about the possibilities for the future, but we tend to forget about the failures of the past. […] The debate on the future of our cities cannot be held without an understanding of the history of urbanism [..] otherwise there is a good chance that investments will flow towards short-term agenda’s.

Smart urbanism = smart city + de stad

Hajer stelt dan ook voor om het in over ‘smart urbanism’ in plaats van over smart cities te hebben, waarmee hij bedoelt dat de bestaande kwaliteiten van steden als uitgangspunt genomen moeten worden bij het toepassen van technologie. Kort door de bocht: Smart city + lokale stedelijke kwesties = smart urbanism.

En een goede verhouding met nieuwe technologie is cruciaal voor de toekomst van de stad volgens Hajer. Steden staan namelijk voor grote uitdagingen nu steeds meer mensen in steden komen wonen: hoe voedt en vervoer je al die mensen? Hoe los je ruimtegebrek op? Hoe los je de druk op het milieu op?

Waar in de 20ste eeuw dergelijke uitdagingen opgelost konden worden door simpelweg uit te dijen op ruimtelijk vlak, is dit nu niet meer mogelijk. Slimme technologie is onontbeerlijk om deze grote uitdagingen op te lossen en de samenwerking tussen bedrijven, publiek en bestuur die vaak binnen het smart city discours wordt bepleit kan vruchtbaar zijn. Maar dat dient dan wel een samenwerking te zijn die uitgebalanceerd en in de juiste verhouding is. Schoenmaker, blijft bij je leest stelt Hajer. Urban planners moeten niet in technologische oplossingen gaan denken, maar moeten weten welke vragen ze moeten stellen en ICTmensen moeten wegblijven van planningsvisies op steden:

A city could opt for a new rapid transit bus system, but it would be better advised to describ the desired performance and the leave it to entrepreneurs to find ways to achieve that performance.