Je bent een slasher en onderbetaald

Vreselijk vind ik het. Als je in café staat en iemand vraagt: ‘en wat doe jij’? Nu is het natuurlijk al niet de meest inspirerende vraag ooit, maar mijn probleem ligt meer bij het antwoord. Want hoe geef je een duidelijk en bondig antwoord als je vier verschillende projecten hebt lopen, die in meerdere beroepsvelden vallen en als je binnen die projecten alles doet van programma-maken, tot communicatie, pr en productie? Groot was mijn opluchting dan ook toen ik laatst weer eens aanstalten maakte tot de gehele opsomming en mijn gesprekspartner uitriep: ‘Ah, jij bent gewoon een slasher!’

Slash door mediagraffitistudio

Slash door mediagraffitistudio

/////////Slashers///////////

We zijn bijna allemaal slashers, mensen binnen de culturele sector. Of – zoals het ook wel eens met een officiële term wordt gevangen – er is een trend van hybridisering. We werken voor meerdere opdrachtgevers, aan meerdere projecten en initiatieven tegelijk, in verschillende functies en beroepsvelden. Ingewikkeld? Nee joh, de diversiteit geeft juist energie en inmiddels draaien we onze hand er niet voor om om zeven ballen tegelijk in de lucht te houden. Het slash-isme begint zelfs al enige trekjes van een ideologie te vertonen. Een slasher is intelligent, creatief, werkt op de toppen van zijn/haar kunnen en is succesvol. Zo doet het hebben van één baan bij één vaste baas bijna denken aan luiheid en gemakszucht. Slash-isme is is de nieuwe succes-status.

<<<<——>>>> Touwtrekken <<<<——->>>>

Maar het slashen mag dan nog zo sexy klinken, qua financiële werkelijkheid is het toch iets minder glamoureus. De creatieve sector is dé sector bij uitstek waar lange dagen worden gemaakt tegenover weinig financiële middelen. Daarom organiseerde De Brakke Grond in samenwerking met Nieuwe Helden, deBuren, en Amsterdam School of Management (ASOM) het denkdiner ‘The Creative Underclass’ waar jong talent en oudere wijzen bij elkaar werden gebracht om de financiële status van de slashers te bediscussiëren.

Het eerste wat opviel tijdens de discussie was dat slashers continue bezig zijn met waardebepaling. Voor elke nieuwe opdracht, of uitnodiging voor een debat oid, moet je continu betwisten wat je waarde is. De slasher is in voortdurende staat van onderhandeling, mede door het feit dat er geen CAO is om op terug te vallen, noch kennis van gebruikelijke tarieven. En dat kan wel eens lastig en vermoeiend zijn. Uiteraard moet hierbij in aanmerking worden genomen dat geldelijke middelen maar een deel van de waarde is. Netwerk of zichtbaarheid kan ook waarde an sich hebben. Maar hoe dan ook geldt voor de slashers in de creatieve sector: je creativiteit is je kapitaal en dat moet verzilverd worden.

~~~~~~~~~~~~~Troebel vaarwater ~~~~~~~~~~~~~

Een ander probleem bij het verzilveren van je creativiteit is het feit dat opdrachtgevers vaak alleen bereid zijn te betalen voor productietijd. De tijd die erin gaat zitten om tot een goed ontwerp of onderzoeks- of programmavoorstel te komen is voor eigen rekening. En alsof dat nog niet lastig genoeg is vloeien de beste ideeën vaak niet voort uit direct onderzoek, maar uit eerdere ontmoetingen of ideeën die je hebt opgedaan op een eerder geziene expositie, tijdens een opening van een dansvoorstelling oid. Een slasher is dan ook continu bezig om z’n netwerk én kennis van de sector op peil te houden. Is het 9 to 5 gedeelte afgelopen, dan wordt er ‘s avonds doorgeraced naar een debat in Pakhuis de Zwijger, een netwerkafspraak in de Balie, of een denkdiner in de Brakke Grond. De scheidslijn tussen werk, interesse en hobby is vaag, en valt daarom vaak in het nadeel uit naar de slasher.

Een andere oorzaak voor troebel vaarwater zijn de ongeschreven regels, de onbewuste mythes die op de achtergrond meedeinen en het gesprek aan de voorkant bepalen. Een paar voorbeelden die tijdens de discussie van ‘The creative underclass’ aan bod kwamen:

  • Commercialiteit sluit creativiteit uit. Ach ach, wat veroordelen we toch met z’n allen iemand die een weldoordacht businessplan heeft en ook z’n keuzes laat beïnvloeden door financieel succes.
  • We moeten vrienden blijven. De creatieve sector is een ons-kent-ons wereldje, met veel leuke mensen die je regelmatig tegenkomt en waarmee je op vriendschappelijke voet staat. Wil je daar dan echt een harde onderhandeling mee aangaan? (een gehoorde tip gisteravond: laat een vriend/collega/je oma voor je onderhandelen die geen last hebben van de persoonlijke band)
  • Eerst lokaal, dan nationaal, om internationaal te kunnen gaan. Het streven van veel jonge theatermakers is om op nationaal niveau op zoveel mogelijk plekken te spelen om zo uiteindelijk door te stomen naar internationale bekendheid. Waarom niet al die energie steken in het destilleren van een paar lokale plekken die bij je passen en waar je een gezicht kunt krijgen zodat je zo makkelijker in het achterhoofd blijft zitten van die ene partner die je op internationaal niveau verder kan helpen?
  • Subsidie is een makkelijke en neutrale manier om aan geld te komen. Sponsoring en partners worden vaak als eng ervaren, bang voor inhoudelijke beïnvloeding en besmetting van de naam. Fondsen hebben echter vaak een stevige vinger in de inhoudelijke pap, al is het maar door de vorm waarin het project moet worden gegoten om überhaupt een subsidieaanvraag te kunnen doen.
  • Er moet veel geld worden gestopt in talentontwikkeling, daarna landt het echte talent wel op z’n pootjes. Het opstarten van een project of initiatief is nu makkelijker dan ooit via crowdfunding, of een talentbeurs bij één van de grote fondsen. De echte tricky fase zit in het doorpakken: hoe verander je de eerste investeringen in een duurzaam businessmodel? Daar stranden nu veel creatieve ondernemingen op, hoe succesvol ze in eerste instantie ook zijn. Zie voor een voorbeeld deze documentaire over de gebroeders Dekker die de oprichters van het succesvolle Gidsy waren met miljoeneninvesteerders als Aston Kutcher, maar helaas niet genoeg financieel draagvlak konden creeëren voor de tweede fase en het bedrijf moesten verkopen. Waarom zijn voor deze tweede fase eigenlijk geen beurzen beschikbaar?

>>>>>>>>>>>>>>Fastforward>>>>>>>>>>>>>>

Tijdens het denkdiner zijn de creatieve breinen flink gekraakt. Tips, tricks en traps zijn geformuleerd en worden binnenkort uitgebracht in een publicatie. Hopelijk is deze publicatie weer een startpunt voor meer gesprekken, het delen van kennis, doorprikken van mythes en innemen van nieuwe standpunten. Want slashen is sexy, behalve als het met je eigen salaris gebeurt.