Etiquette voor digital natives

Een tijdje terug ontving ik de eerste email van mijn 65-jarig oom die onlangs op internet gegaan was. Net als bij de eerste emails die ik van mijn ouders kreeg moest ik glimlachen om de onbeholpenheid en ongemakkelijkheid die uit het epistel sprak. Maar bovenal was het prachtig om te zien hoe zijn formele taalgebruik, lange uitweidingen en heldere structuur met duidelijk begin en afsluiter, eigenlijk een de digitale vertaling waren van een handgeschreven brief. En ook hoezeer deze conventies eigenlijk al afstaan van de email-etiquette die we tegenwoordig hebben ontwikkeld.

etiquette

Een email of sms beginnen met een aanhef? Waarom zou je? Letten op spelfouten? Behalve mijn vader, een plichtsgetrouwe basisschoolleraar in ruste met een scherp oog, krijg ik van niemand commentaar erop. De snelheid waarmee ik nog een paar volgende emails kan tikken, is me meer waard dan die ene email nog even nalezen. Ik vervloek vaak mijn goedbedoelende moeder als ze weer eens een voicemail heeft achtergelaten en bemerk dat ik haar steeds vaker vraag om data voor verjaardagsfeestjes maar even op de mail te zetten, omdat ik als drukke multitasker (lees: ik bel m’n ouders vaak als ik boodschappen doe. Werkt meestal prima, behalve als ik dingen moet onthouden of geen boodschappenlijstje mee heb) geen handen vrij, laat staan agenda bij de hand heb om meteen de afspraak te noteren.

Grappig is het ook om te zien hoe etiquette kan verschillen tussen degenen die wel gebruik maken van een technologie en degene die dat niet doen. Een vriendin van me klaagde eens dat sommige mensen zo traag kunnen reageren, en daarmee bedoelde ze bijvoorbeeld een paar dagen later pas reageren op een email, en dat dit toch echt niet meer kan in een wereld die op tweetspeed is. Interessant vond ik het om te bemerken bij de invoering van Whatsapp, hoezeer het gebruik ervan verschilde per persoon. Waar de ene vriend het als een soort vervanging voor MSN gebruikte met 20 korte zinnetjes achter elkaar, zat de andere vriend zich hier enorm aan te ergeren – ‘Het is toch geen chatprogramma!’- omdat hij het meer als een soort van korte emaildienst gebruikte.

Nick Bilton schreef een aantal weken geleden een blog voor de New York Times waarin hij de nieuwe etiquette regels analyseert en zijn ergernis uitspreekt over mensen die het maar niet lijken te snappen:

Some people are so rude. Really, who sends an e-mail or text message that just says “Thank you”? Who leaves a voice mail message when you don’t answer, rather than texting you? Who asks for a fact easily found on Google?

Don’t these people realize that they’re wasting your time?

Of course, some people might think me the rude one for not appreciating life’s little courtesies. But many social norms just don’t make sense to people drowning in digital communication. [ …] expression nowadays is so cheap, yet it often costs the receiver more.”

Technologieschrijver Evan Selinger reageert hierop met een vurig pleidooi op Wired ‘We’re turning digital natives into etiquette sociopaths‘. Etiquette zou volgens Selinger niet moeten draaien om efficiëntie maar om het bouwen van een ‘thoughtful and prosocial’ karakter:

At stake, then, is the idea that efficiency is the great equalizer. It turns every problem into a waste-reduction scenario, but its logic has a time and a place. Social relations are fundamentally hierarchical, and the primary way we acknowledge importance is through effort. Sending laconic thank-you texts to family treats them no differently than business associates.

Het moge duidelijk zijn; etiquetteregels zijn veranderd in het tijdperk van de digital natives. Belangrijk om te beseffen is echter dat dit niet zozeer voorkomt uit vaste gedragspatronen die de nieuwe technologie nu eenmaal met zich meebrengt, maar dat dit vooral een kwestie is van verwachtingen die in korte tijd (whatsapp en twitter zijn immers slechts sinds een paar jaar gemeengoed) zijn ontstaan. Verwachtingen die ook weer bijgesteld kunnen worden. Ook al maakt nieuwe technologie het mogelijk om altijd en overal bereikbaar te zijn, en om een berichtje naar je geliefde in 140 karakters even af te handelen, het betekent niet dat we willoos mee moeten gaan in deze nieuwe mogelijkheden. Conventies als etiquetteregels bestaan tussen mensen, laten we dit vooral zo houden.

Leave a Reply