Serendipity als nieuw model voor economische groei

Onlangs kwam het boek ‘The Serendipity Machine’ geschreven door Sebastian Olma uit. Het boek biedt een interessant kijkje in de filosofie van de bekende cowork-keten Seats2meet. Maar een boek met de ondertitel ‘a disruptive businessmodel for society 3.0.’ heeft duidelijk hogere ambities dan alleen een beschrijving van de status quo. Met ‘The Serendipity Machine’ probeert Olma inzicht te bieden in de huidige dynamiek in het bedrijfsleven waar alleen vertrouwen op traditioneel kapitaal niet genoeg meer is.

‘The Serendipity Machine’ beschrijft dit aan de hand van Seats2meet. Opgezet door Ronald van den Hoff en Marielle Sijgers is Seats2Meet een netwerk van cowerk plekken verspreid door het hele land. Vergaderzalen en werkplekken kunnen geboekt worden door bedrijven die per stoel betalen. Maar Seats2Meet drijft vooral op het feit dat het ZZPers gratis werkplekken biedt inclusief WIFI, drankjes en lunch. Althans, gratis in de zin van traditioneel kapitaal zo schrijft Olma.

The serendipity machine

Sociaal kapitaal: werken in space in plaats van place

Het is tekenend dat Olma’s antwoord op de vraag van Fast Moving Targets interviewer Roeland Stekelenburg – Maar wat is het businessmodel? En begin nu niet over serendipity of het creëren van waarde, ik wil nu praten over geld –  is: ‘Ik denk dat dat de verkeerde vraag is. Wat Seats2Meet heeft gedaan is het creëren van een nieuw soort businessmodel waarin een ander soort waarde wordt meegenomen.’

Wat voor soort waarde is dit dan? Olma noemt dit sociaal kapitaal. Oftewel: ‘the attitude to be open to unexpected and valuable encounters and to share your knowledge and talents’. Hiermee doelt Olma op het boeksysteem van Seats2Meet waar je een profiel aanmaakt met je werkervaring en interesses. Dit wordt vervolgens gedeeld met de rest van het S2M netwerk: ‘Each person booking thus commits her-/himself to the network: s/he is available for unexpected encounters and may be asked by paying customers in the meeting spaces to share expertise and knowledge.’

Deze virtuele laag die continu beschikbaar is en op systematische wijze idealiter zorgt voor onverwachte ontmoetingen die nieuwe samenwerkingsverbanden kunnen opleveren- daar heb je serendipiteit dus – zorgt er volgens Olma voor dat we in plaats van werken in place gaan werken in space. Iets wat relateert aan het begrip third space van de bekende theoreticus Joe Pine waarmee hij een ervaring bedoelt die zowel elementen van de fysieke (first space) als virtuele (second space) werkelijkheid in zich heeft. Oprichter van Seats2Meet, Ronald van den Hoff, legt het in een interview met Fast Moving Targets nog eens duidelijk uit:

Als jij een ondernemer bent in Frankrijk en je bent bezig met de manufacturatie van rode kopjes, dan vertelt het Seats2Meet systeem je op basis van je interesses dat je het beste kunt gaan werken op een Seats2Meet locatie in Leiden aangezien daar de kans het grootst is dat je iemand tegenkomt die met dezelfde dingen bezig is en je dus wellicht verder kan helpen.Mensen gaan niet meer geografisch naar een werkplek zoeken maar op sociaal kapitaal.’

Kennismaatschappij vereist ander businessmodel

Goed, sociaal kapitaal is dus de filosofie van Seats2Meet. Maar waarom is dat relevant en hoe kan het duurzame ontwikkelingen opleveren voor een bedrijf? Olma legt uit waarom een businessmodel dat gericht is op indirect kapitaal in een kennismaatschappij zich toch kan vertalen naar duurzame monetaire inkomsten:

‘Once we began to realize that human knowledge and creativity were becoming our most important sources of value creation, we also became aware of the fact that they could not be exploited as easily as traditional resources. The reason is that knowledge and creativity are not resources in themselves but potentials generated by social relations. Talking about social capital is a way of saying that if you want to be successful within a creative knowledge economy, what you need are the right connections to the right social networks.’

Wil je als bedrijf of als zelfstandige mee kunnen groeien in de snelle ontwikkelingen die gegenereerd worden door bijvoorbeeld nieuwe technologie dan moet je continu in contact staan met mensen buiten je eigen netwerk die je kunnen helpen verder te denken. Daarom stelt Olma dat het Nieuwe Werken – nu vooral een term die staat voor (gedeeltelijk) thuiswerkende werknemers – werken in de mesh is. Met mesh worden netwerken van professionals bedoeld die samen een dynamische collectieve intelligentie bieden waaraan iedere deelnemer met zijn eigen unieke talenten aan bijdraagt:

The mesh dynamically connects networks, raising their capacity exponentially. This is not your relatively static Facebook or LinkedIn group: people come and go all the time; networks connect, disconnect, and reconnect. Yet the mesh as an ecosphere remains intrinsically stable; it evolves, and this is the condition for its survival.’

Hiermee geeft Olma aan dat Seats2Meet niet zozeer gaat om het slimme boekingssysteem, maar vooral als voorbeeld kan dienen van een bedrijf dat snapt hoe de kennissamenleving werkt. Het gaat niet zozeer om de technologie, maar om het concept wat erbij komt kijken en wat je daarvan kunt leren. In een ziekenhuis, zo stelt Olma bijvoorbeeld in het Fast Moving Targets interview, is het onzin om doktoren met elkaar te laten twitteren maar het zou weleens bijzonder nuttig kunnen zijn om de cultuur van delen die twitter met zich meebrengt te implementeren. ‘The Serendipity Machine’ biedt hiermee een bouwsteen in de noodzakelijke denkomslag die moet komen in een kennismaatschappij die vraagt om innovatie op tweetspeed.

Tip! Binnenkort organiseert Frankwatching een interessante actie rondom het boek. In de gaten houden dus!

1 thought on “Serendipity als nieuw model voor economische groei

Leave a Reply