Design beyond fantasy – Premsela lezing 2012 Günter Pauli

Het zal sinds lange tijd zijn geweest dat een kerk zoveel bezoekers op een zondagochtend heeft gekregen. Ware het niet dat de kerk in kwestie de beroemde poptempel Paradiso is en degene die preekt de eco-ondernemer Günter Pauli die voor een designminnende gemeenschap de Premsela-lezing 2012 uitspreekt. Een lezing die met Pauli’s achtergrond uiteraard een inslag heeft in sustainability. Geenzins het geijkte groene verhaaltje werd het echter, zoals al uit de titel van de lezing bleek en misschien nog wel meer uit de ontwikkeling van deze titel. Design beyond vision became design beyond fantasy, zo legt Pauli enigzins verontschuldigend uit, because you always need to do better then you planned.

Het is niet alleen tekenend voor het ambitieuze karakter van Pauli, maar zet ook meteen de toon voor de lezing die in feite draait om een volgende fase in het denken rondom sustainability. Als begenadigd spreker betoogt Pauli op enthousiasmerende wijze dat het denken in een groene economie ons faalt in een wereld waarin alles op onvermijdelijke wijze met elkaar verbonden is. Zo blijkt je product voor een meer duurzame stoel uit bamboe ineens een stuk minder groen te zijn als het leefgebied van de gorilla’s erdoor wordt ingeperkt. Daarom, zo stelt Pauli, moeten designers ophouden met het denken in het ontwerpen van producten. Don’t design a chair, or a single process or business model. You need to design a system. Verder denken dus is het devies. Als je een product echt duurzaam wilt maken moet je niet alleen denken in termen van biodiversity, cash flow of carbon creditJobs, health, housing. food, energy en education zijn evengoed begrippen die je mee zult moeten nemen in je design-ecosysteem. Pauli plaatst dan ook tegenover het systeem van een groene economie een zogenaamde blauwe economie, die uitgaat van ‘overvloed door te ontwerpen vanuit wat er al is’.

De volgende stap voor sustainable innovatie ligt dus niet zozeer in het ontwikkelen van iets nieuws, maar vooral in met een andere blik kijken naar wat we al hebben en hiermee aan de slag te gaan. Pauli erkent dat dit niet makkelijk is in een economie waarin alles nog draait om cashflow. Een dergelijke kortzichtige korte termijn visie beperkt volgens hem juist de fantasie die nodig is om verder te denken.

De preek van Pauli kwam luid en duidelijk aan: Laten we verder gaan denken dan we ons nu zelfs nog kunnen voorstellen. Laten we verder denken dan de grijze economie, en het groene alternatief, maar ervoor zorgen dat sustainability aan de basis ligt van ons ontwerpen en ‘the next normal’ wordt. En laten we dat vooral nu gaan doen. Want zoals Pauli mooi verwoordde: ‘When we design, we don’t want to be the wave, we want to be the surfers at the wave‘.

De gehele Premsela-lezing zal na verloop van tijd hier te vinden zijn. Kijk voor een korte indruk van Pauli’s gedachtengoed en zijn aanstekelijke presentatie-kwaliteiten alvast deze TED-talk uit 2010 van hem:

Leave a Reply