Slow Web: een hernieuwde vriendschap

De laatste tijd is het steeds meer in de krant en op het web: kritische artikelen die onze omgang met het internet en social media aan de kaak stellen. We leven momenteel in een fast food cultuur, zo stellen deze critici, waardoor we steeds onproductiever en zelfs dommer worden en zo zonder dat we het doorhebben, als een kikker in een snelkookpan zoals het NRC laatst omschreef, geestelijk afstompen. Er dient een tegenbeweging te komen: het is tijd voor het Slow Web.

Jack Cheng beschrijft in zijn artikel ‘The Slow Web’ de fast food webcultuur op prachtige wijze:

What is the Fast Web? It’s the out of control web. The oh my god there’s so much stuff and I can’t possibly keep up web. It’s the spend two dozen times a day checking web. The in one end out the other web. The web designed to appeal to the basest of our intellectual palettes, the salt, sugar and fat of online content web. It’s the scale hard and fast web. The create a destination for billions of people web. The you have two hundred twenty six new updates web. Keep up or be lost. Click me. Like me. Tweet me. Share me. The Fast Web demands that you do things and do them now. The Fast Web is a cruel wonderland of shiny shiny things. 

Sander Duivestein biedt in zijn meest recente artikel op Frankwatching niet alleen een duidelijke introductie in het Slow Web, maar ook een verklaring voor de opkomst van het Fast Web:

De industriële revolutie bracht een focus op snelheid met zich mee. Zo snel en efficiënt mogelijk een product ontwikkelen en dit vervolgens via een uitgekiend marketingplan met behulp van de bestaande massamedia door het consumentenkanaal heen loodsen. Loskoppelen van context en tijd. Deze wijze van benadering heeft zich tot aan de 21e eeuw voortgezet. Nu we ons in het tijdperk van realtime begeven, zien we dat er een andere rolverdeling tussen consumenten en producenten ontstaat. Dankzij tools als Twitter, Facebook, Foursquare en Pinterest worden context en tijd weer met elkaar verbonden.

Slow in plaats van realtime consumeren en produceren

Realtime, dat is dus de boosdoener. Het verplicht nieuws consumeren op tweetspeed en vervolgens zo spoedig mogelijk je eigen reactie produceren. In navolging van de Slow Food movement heeft zich dan ook een Slow Web beweging ontwikkeld van mensen die in plaats van het beleven van het web in realtime, pleiten voor een bewuste, doelgerichte omgang met het internet. Het Slow Web manifesto stelt dan ook:

Ultimately, the philosophy behind the Slow Web movement (as it currently stands) is that users should have a life. This is antithetical to the fast web’s main drivers — the idea of instant gratification i.e. “I want feedback, I want it now”. While there are most certainly merits to a real-time web, it is the philosophy of the Slow Web movement that users should not be slaves to it. [..]  We feel that the fast web is creating unhealthy feedback loops which will lower one’s efficiency and productivity in the long run.

Hierin concentreert het Slow Web zich niet alleen op de consumptie-kant als ook op de wijze waarop men nu produceert op het web. De fundamentele veranderingen die een dergelijke nieuwe benadering met zich meebrengen beschrijft Cheng als volgt:

Timely not real-time. Rhythm not random. Moderation not excess. Knowledge not information. These are a few of the many characteristics of the Slow Web. It’s not so much a checklist as a feeling, one of being at greater ease with the web-enabled products and services in our lives.

Rebecca Blood beschrijft in haar artikel ‘A Slow Web‘ dat we in onze omgang met het web weer terugmoeten naar de manier waarop je een goed boek leest of bestudeert en daar je gedachten over laat gaan:

The Slow Web would be more like a book, retaining many of the elements of the Popular Web, but unhurried, re-considered, additive. Research would no longer be restricted to rapid responders. Conclusions would be intentionally postponed until sufficiently noodled-with. Writers could budget sufficient dream-time before setting pixel to page. Fresh thinking would no longer have to happen in real time.

Een hernieuwde vriendschap

Hoe dan te gaan slowwebben? Natuurlijk ligt veel verantwoordelijkheid bij de gebruikers zelf, maar Sander Duivestein pleit ook voor de ontwikkeling van technologie die ‘ons niet afleidt, maar onze aandacht vraagt op het juiste moment’ waardoor onze omgang met het web kan veranderen van een opdringerige geliefde die al je aandacht opslokt, maar je desondanks continu het gevoel geeft jammerlijk tekort te schieten, naar een goede vriend wiens bezoekjes je kunt gebruiken om jezelf in alle rust nieuwe denkruimte en inspiratie te gunnen zoals Cheng beschrijft:

Fast Web companies want to be our lovers, they want to be by our sides at all times, want us to spend every moment of our waking lives with them, when sometimes that’s not what we really need. Sometimes what we really need are friends we can meet once every few months for a bowl of ramen noodles at a restaurant in the East Village. Friends with whom we can sit and talk and eat and drink and maybe learn a little about ourselves in the process. And at the end of the night get up and go our separate ways, until next time. Until next time.

Afbeelding: Ian Britton