TEDxBinnenhof: innovatie uit de polder

Zwarte kaaslollies, pop-up wrapjes en aardappelsalade uit een wierooklampje. Vanuit de catering wordt al een duidelijk signaal afgegeven: het gaat bij TEDxBinnenhof om innovatie, het net iets verder denken in Nederlands potentieel dan het gebruikelijke bammetje kaas. Zoals oprichter Jim Stolze stelde in een reactie op het onlangs uitgebrachtte TNO-rapport over innovatie waar Nederland slechts in de middenmoot bleef hangen: ‘TEDxBinnenhof is onze kans om te laten zien dat Nederland wel degelijk innovatieve kracht bezit’.

Rockin the Ridderzaal

Dit resulteerde in een middag waar de toeschouwers in de prachtige locatie van de Ridderzaal tien talks, van de gebruikelijke beknopte TED-lengte, van afgevaardigden van de tien topsectoren te horen kreeg. Om de usual suspects buiten de deur te houden is aan de sectoren High tech, Water, Energy, Chemistry, Creative Industry, Horticulture, Argiculture & Food, Life Sciences, Logistics en Head Offices, gevraagd om nominaties, wat maar liefst 400 suggesties opleverde, verder uitgeselecteerd tot tien daadwerkelijke sprekers die ‘de ridderzaal vandaag gaan rocken’ zoals Stolze enthousiast uitroept in zijn welkomstwoord.

Wie bij innovatie denkt aan allerlei zwaar technologische processen die een ver van je bed show vormen heeft het mis. Innovatie blijkt vooral verscholen te liggen in de dagelijkse leefomgeving. Met uitzonderling dan van Maarten Beelen,die als een ware ‘next James Bond villan’ in de woorden van presentator Pep Rosenfeld, zijn robot voor oogchirugie presenteert waarmee een operatie aan de retina nauwkeuriger kan worden uitgevoerd door de chirug omdat het natuurlijke trillen van de handen wordt gestabiliseerd.

Innovatie dicht bij huis

Wat bijvoorbeeld te denken van dé nieuwe brandstof voor groen gas die te vinden is in de sloot naast je huis volgens Hayo Canter Creemers en waar je ondanks de enigszins dubieuze Engelse vertaling toch echt geen wietpass voor nodig hebt: eendenkroos? Ook Rob Baan toont in zijn passievolle pleidooi voor een ministerie voor Vers Voedsel en Gezondheid dat we helemaal geen ingewikkelde dubbelblind experimenten hoeven aan te gaan om te weten dat broccoli gezond is. Geen (vitamine) pillen als hulpmiddel bij ouder worden meer nodig dus, met al dat vers voedsel dat binnen handbereik ligt. En het afvalwater dat zich in onze riolen bevindt blijkt volgens Charlotte van Erp Taalman Kip nog zo boordevol waardevolle grondstoffen te zitten dat plastic bekers, make-up, verdikkingsstoffen voor verf en sauzen en plastic ervan gemaakt kunnen worden om maar wat te noemen. Het is dan ook geen kwestie van een ‘technologisch verhaal’ zoals Van Erp Taalman Kip opmerkt in haar talk, ‘het gaat eerder om het creëren van een nieuwe manier van denken’.

Recht onder je neus

Een nieuw perspectief dus op bestaande dingen of systemen. Zo toont Niki Fens in haar talk dat innovatie wel eens recht onder je neus kan liggen, soms zelfs letterlijk zoals in haar geval met Breathomics waar een nieuwe manier van snellere diagnose stellen aan de hand van adem-analyse, bewerkstelligd blijkt te kunnen worden met zogenaamde ‘elektronische neuzen’ die gebruikt worden voor het opsporen van drugs. En zoals Floris de Vos aantoont kan een eeuwenoude boortechniek prima werken voor het maken van een goedkoop systeem om makkelijk een waterput te kunnen graven. Hij deelt met zijn publiek dan ook een wijsheid van zijn moeder ‘Don’t just dream of big things, make them happen.’

Innovatie als pragmatisme in plaats van idealisme

Tijdens het openingswoord van minister Verhagen wordt echter al duidelijk dat het realiseren van innovatie nog niet zo makkelijk is. Verhagen stelt: ‘Compared to ideas, interest has a bad reputation. But that is not right. We should debate the ideas, can we afford them? To put ideas into practise, you have to take interest in account. An idealist needs to be pragmatic’. Of zoals Daan Roosegaarde stelt in zijn humoristische praatje: ‘Als innovator ben je half priester, half entrepreneur. Het is zaak om nu eens met dat ge ‘ja maar’  – de twee meest destructieve woorden voor creativiteit – te stoppen en aan de slag te gaan met de missing link tussen ‘beauty en bullshit’. We moeten bereid zijn om onze realiteit te upgraden’.

Van Roosegaarde benadrukt dat in dit proces twee werelden (het creatieve innovatieproces en de realiteit met economische beperkingen) die vaak als dag en nacht van elkaar verschillen bij elkaar gebracht moeten worden: ”It’s kind of a West Side Story: two gangs that don’t belong together but fall in love for the sake of the creative process. We should merge realities and find a way to create a new reality.’ Zoals Allard van Hoeken opmerkt in zijn presentatie over het genereren van duurzame energie door gebruik te maken van eb, vloed en de maan: ‘Always support your funny flies. Give some of your supplies to those who fly in a different direction’.

Slechts het begin

Of tijdens TEDxBinnenhof nu werkelijk de nieuwste innovaties zijn gepresteerd of ‘slechts’ innoverende boegbeelden van de tien topsectoren, het ware innovatieproces zal pas nu van start gaan. Als door toedoen van bijdragen en investeringen vanuit de industrie of publiek’ ideas worth spreading’ veranderen in ‘ideas worth doing’. Want zoals Pep Rosenfeld opmerkt: een idee is niets zonder zijn uitvoering. Als een idee geen realiteit wordt ga je je op den duur nog afvragen of er überhaupt wel een idee was’. En zo blijkt ware innovatie dan toch een combinatie te zijn van dromen buiten het geijkte hokje met een stevige dosis pragmatisme.

Foto’s door Bibi Veth. Kijk voor een prachtige ‘Visual Storytelling’ samenvatting van TEDxBinnenhof op haar website.

Leave a Reply